Dưới đây là bài viết tổng hợp và giải thích lại ngữ pháp phân biệt 「～つもり」 và 「～予定（よてい）」 được trình bày một cách đơn giản, dễ hiểu, có nhiều ví dụ thực tế phù hợp cho người mới học tiếng Nhật.

---

Phân biệt ngữ pháp: ～つもり (Tsumori) và ～予定 (Yotei)

Cả 「つもり」 và 「予定 (よてい)」 trong tiếng Nhật đều có thể dịch sang tiếng Việt là "dự định", "kế hoạch". Tuy nhiên, điểm khác biệt cốt lõi nằm ở nguồn gốc của kế hoạch đó: là từ ý định cá nhân hay lịch trình khách quan.

---

1. Mẹo nhớ nhanh (Ghi nhớ trong 3 giây)

• ～つもり (Ý định trong đầu): Là mong muốn, quyết tâm cá nhân của bạn. Cảm xúc chủ quan, chưa chắc đã có lịch trình cụ thể hay sắp xếp sẵn.
• ～予定 (Lịch trình trên giấy): Là lịch trình, kế hoạch đã được chốt, sắp xếp rõ ràng, có thời gian/địa điểm cụ thể, mang tính khách quan.

---

2. Cấu trúc ngữ pháp cơ bản

A. Cấu trúc với ～つもり (Tsumori)

Đi kèm trực tiếp với động từ thể ngắn (Thể thông thường).

• Khẳng định (Dự định làm...):

Động từ thể る + つもりです

• Ví dụ: 行くつもりです (Iku tsumori desu - Tôi định đi)

• Phủ định (Dự định không làm...):

Động từ thể ない + つもりです

• Ví dụ: 行かないつもりです (Ikanai tsumori desu - Tôi định không đi)

---

B. Cấu trúc với ～予定 (Yotei)

Đi kèm với động từ thể $る$ hoặc Danh từ + の.

• Với động từ:

Động từ thể る + 予定です

• Ví dụ: 出発する予定です (Shuppatsu suru yotei desu - Dự kiến xuất phát)

• Với danh từ:

Danh từ + の + 予定です

• Ví dụ: 出張の予定です (Shutchou no yotei desu - Có lịch đi công tác)

---

3. Ví dụ so sánh thực tế

Hãy xem cùng một hoàn cảnh nhưng cách dùng từ sẽ tạo ra ý nghĩa khác nhau như thế nào:

Ví dụ 1: Đi du lịch Nhật Bản

• Ý định cá nhân:

• 日本へ行くつもりです。

• (Tôi định đi Nhật - Đây mới là suy nghĩ, mong muốn của cá nhân tôi, có thể tôi chưa mua vé máy bay hay đặt phòng).

• Lịch trình cụ thể:

• 来月、日本へ行く予定です。

• (Theo kế hoạch, tháng sau tôi sẽ đi Nhật - Đã chốt ngày đi, có thể đã mua vé máy bay hoặc xin nghỉ phép xong).

Ví dụ 2: Nghỉ việc

• Ý định cá nhân:

• 会社を辞めるつもりです。

• (Tôi định nghỉ việc - Ý định bộc phát hoặc suy nghĩ cá nhân, chưa thông báo chính thức với công ty).

• Lịch trình chốt sẵn:

• 来月、会社を辞める予定です。

• (Theo kế hoạch, tháng sau tôi nghỉ việc - Đã nộp đơn, bàn giao công việc và thông báo cho công ty).

---

4. Điểm khác biệt quan trọng cần lưu ý

1. Sự vật/Sự việc không có ý chí → Chỉ dùng 予定 (Yotei)

Các đối tượng như thời tiết, máy bay, xe bus, cuộc họp... không có bộ não hay cảm xúc cá nhân để "tự có ý định". Vì vậy, khi nói về lịch trình của chúng, bắt buộc dùng 予定, tuyệt đối không dùng つもり.

• Đúng: 飛行機は午後6時に到着する予定です。 (Theo lịch, máy bay dự kiến hạ cánh lúc 6 giờ chiều).
• Sai: 飛行機は午後6時に到着するつもりです。

2. Dùng cho người khác

• つもり: Rất ít khi dùng để nói về ý định của người khác (trừ khi hỏi trực tiếp đối phương) vì bạn không thể đọc được suy nghĩ trong đầu họ.
• 予定: Dùng thoải mái cho người khác vì đây là thông tin lịch trình khách quan.
• Ví dụ: 田中さんは mai đi công tác → 田中さんは明日、出張する予定です。

---

5. Bảng tổng hợp so sánh

---

6. Luyện tập nhanh

Chọn つもり hoặc 予定 cho các câu sau:

1. 明日は会議の ( つもり / 予定 ) です。
2. タバコはやめる ( つもり / 予定 ) です。
3. 明日は雨が降る ( つもり / 予定 ) です。

---

1. 予定 (Vì 会議 - cuộc họp là một sự kiện/lịch trình, và đi kèm danh từ 会議の).
2. つもり (Bỏ thuốc lá là quyết tâm/ý định cá nhân).
3. 予定 (Mưa là hiện tượng thiên nhiên, không có ý chí cá nhân nên không dùng つもり).